Nhat Ban duoc menh danh la “quoc gia cua nhung khu vuon” – noi nghe thuat thiet ke canh quan duoc nang len thanh triet hoc song. Khac voi vuon Anh phong khoang tu nhien hay vuon Phap doi xung huy hoang, vuon Nhat Ban mang den su yen binh sau tham, tinh bieu tuong cao va su hoa hop giua con nguoi va thien nhien. Moi ho nuoc, moi hon da va moi nhanh cay deu duoc dat dung vi tri theo chu dinh sau xa. Bai viet nay gioi thieu 10 khu vuon Nhat Ban noi tieng nhat – tu Kenroku-en huyen thoai o Kanazawa den Kokedera reu phu huyen bi o Kyoto – giup ban lap ke hoach kham pha nghe thuat canh quan Nhat Ban mot cach tron ven nhat.
Triet Hoc Vuon Nhat Ban – Nen Tang Cua Ve Dep Vinh Cuu
Ba nguyen ly cot loi: Wabi, Sabi va Ma
Vuon Nhat Ban duoc xay dung tren nen tang ba khai niem triet hoc sau sac: Wabi (侘び – ve dep cua su don gian va khiem ton), Sabi (寂び – ve dep cua thoi gian va su lao hoa), va Ma (間 – gia tri cua khoang trong va su im lang). Khi ban dung trong mot khu vuon Nhat va cam nhan tieng nuoc chay nhe nhang, tieng la xao xac trong gio va ve yen binh toa ra tu moi goc, do chinh la Wabi-Sabi dang noi chuyen voi tam hon ban. Thoi Edo (1603–1868) danh dau thoi ky vang son cua nghe thuat vuon Nhat, khi cac samurai va daimyo (lanh chua) tranh nhau tao dung nhung khu vuon dep nhat nhu bieu tuong quyen luc va van hoa. Ngay nay, 17 khu vuon va den tho tai Kyoto duoc UNESCO cong nhan la Di san The gioi, trong do co nhieu khu vuon thuoc hang dep nhat chau A.
Ba loai hinh vuon dac trung cua Nhat Ban
Vuon Nhat co ba loai chinh: Karesansui (枯山水 – vuon da kho Zen) su dung cat trang ke rang va da tang de tuong trung cho nuoc va nui – khong co cay xanh hay nuoc that – day la nghe thuat trinh bay vu tru trong mot khong gian huu han; dien hinh la Ryoanji (Long An Tu) tai Kyoto. Chisen-kaiyu-shiki (池泉回遊式 – vuon dao choi quanh ho) co ho trung tam voi cac con duong dao thiet ke de dan khach kham pha tung goc canh theo trinh tu ngam canh duoc tinh toan san. Tsukiyama (築山 – vuon nui nhan tao) tao dung go doi, nui va suoi nhan tao de tao ra phong canh thu nho cua thien nhien Nhat Ban. Moi loai vuon deu co ngon ngu nghe thuat rieng va day suc hut voi nhung ai yeu thich khong gian tram mac, sau lang.
Lich su hinh thanh nghe thuat vuon Nhat
Nghe thuat vuon Nhat Ban bat nguon tu anh huong cua vuon canh Trung Quoc thoi ky nha Duong (thoi Nara, the ky 8–9), nhung dan dan phat trien thanh phong cach doc dao rieng biet. Thoi Heian (794–1185), cac quy toc tao dung nhung khu vuon lon voi ho ao va cac hon dao nho – phan anh quan niem cua Phat giao ve Tinh do Cuc lac. Den thoi Muromachi (1336–1573), anh huong cua Thien tong (Zen Buddhism) mang den phong cach Karesansui toi gian, sau lang. Thoi Momoyama (1573–1600) chung kien su ra doi cua nhung khu vuon tra (Roji) phuc vu le tra dao (Chado). Cuoi cung, thoi Edo gop phan tao nen nhung vuon dao choi rong lon, hoa hoa canh dep cho cac daimyo. Su tich luy qua nhieu the he nay da tao ra kho tang canh quan phu van ma Nhat Ban hien co ngay nay.
Top 5 Vuon Nhat Ban Noi Tieng Nhat Khong The Bo Qua
Kenroku-en (兼六園, Kanazawa) – Mot Trong Ba Vuon Dep Nhat Nhat Ban
Kenroku-en tai Kanazawa (ttinh Ishikawa) duoc menh danh la mot trong ba vuon dep nhat Nhat Ban (cung voi Kairaku-en va Koraku-en). Ten “Kenroku-en” co nghia la “vuon cua sau dac tinh” theo ly thuyet vuon canh Trung Quoc co dai: rong rai, yen tinh, co cong trinh kien truc, phoi canh dep, tuoi mat va huyen bi. Khu vuon rong 11,4 hecta duoc xay dung tu the ky 17 qua nhieu the he daimyo Kaga. Noi bat nhat la Den Kotoji (hai chan – bieu tuong cua Kanazawa), ho Kasumigaike phan chieu bau troi, va cay thong co thu hon 200 nam tuoi duoc chong do bang he thong day thua Yukitsuri de chong tuyet. Gia ve vao: 320 yen. Gio mo cua: 7h00–18h00 (mua he), 8h00–17h00 (mua dong). Di xe bus tu ga Kanazawa mat 15 phut. Day la diem khoi dau hoan hao cho chuyen kham pha vuon Nhat Ban.
Ryoanji (龍安寺, Kyoto) – Bi An Cua Vuon Da Zen
Ryoanji tai Kyoto la vuon da Zen (Karesansui) noi tieng nhat the gioi. Khu vuon nho chi 30m x 10m nhung co bi an hon 500 nam chua duoc giai dap: 15 hon da duoc xep trong cat trang ke rang, nhung du dung o goc nao ban cung chi thay duoc 14 hon – chi khi dat duoc “giac ngo” moi thay het ca 15 hon da. Nhieu nha triet hoc giai thich 15 hon da tuong trung cho cac hon dao trong dai duong (cat trang), nhung cung co nguoi cho rang chung dai dien cho 15 con ho cua doan bo 15 con. Dieu thu vi la khu vuon thay doi hoan toan theo anh sang va thoi gian trong ngay – sang som voi suong mo tao cam giac huyen bi, buoi trua sang ro sac sao, chieu ta la troi vang am ap. Gia ve vao: 600 yen. Dia chi: 13 Ryoanji Goryonoshita-cho, Ukyo Ward, Kyoto. Cach di: bus so 59 tu ga Kyoto, 30 phut.
Kokedera – Saihoji (苔寺, Kyoto) – Vuon Reu Huyen Bi Voi 120 Loai Reu
Kokedera hay Saihoji (西芳寺) tai Kyoto la mot trong nhung khu vuon ky ao nhat the gioi: toan bo mat dat duoc phu boi hon 120 loai reu xanh khac nhau, tao ra mot tam tham xanh muot nhu nhung trong anh sang ban mai. Reu (苔 – koke) tro nen bieu tuong cua vuon Nhat nho su khiem ton, suc song manh liet trong am uot, va ve dep cua thoi gian. Khu vuon duoc UNESCO cong nhan va yeu cau dang ky truoc bang buu thiec de vao tham (khong duoc di tu do). Qua trinh dang ky: gui buu thiec co dia chi tra loi den chua (tham khao website chinh thuc), doi xac nhan mat 2–3 tuan. Phi vao: 3.000 yen bao gom nghi le thien va chep kinh Phat (sutra copying). Dia chi: 56 Matsuo Jingatani-cho, Nishikyo Ward, Kyoto. Day la trai nghiem khong the co o bat ky noi nao khac tren the gioi.
Kairaku-en (偕楽園, Mito) – Hoa Mo Tuyet Dep Mua Xuan
Kairaku-en tai Mito (tinh Ibaraki) la khu vuon noi tieng voi hon 3.000 cay mo (ume) cua 100 giong khac nhau, no ro ruc ro vao thang 2–3 hang nam. “Kairaku” co nghia la “niem vui cung moi nguoi” – phan anh chu dinh cua lanhv chua Tokugawa Nariaki khi mo khu vuon cho cong chung (khong gion nhu nhieu khu vuon thuong toc khac). Khu vuon rong 13 hecta toa lac tren ven ho Senba, dem lai tam nhin dep vao nhung ngay bau troi xanh. Ngoai hoa mo, khu vuon con co rung truc (take) va bai co xanh thuong duoc dung lam dia diem da ngoai. Gia ve: 300 yen (mien phi nhung ngay binh thuong trong tuan). Gio mo cua: 7h00–19h00 (mua hoa mo), 6h00–19h00 (thang 3–9). Tu ga Mito: xe bus 15 phut hoac di bo 25 phut.
Koraku-en (後楽園, Okayama) – Doan Vuon Thanh Lich Ben Song Asahi
Koraku-en tai Okayama duoc xay dung tu nam 1700, noi tieng voi nhung bai co xanh rong lon, vuon che (tra), ruong lua va ao nuoc tinh lang. Thanh Okayama (“Lau dai Qua den” – Crow Castle) toa bong xuong ho Asahi phan anh khung canh nen tho nhu tranh. Day la mot trong nhung khu vuon cao canh nhat Nhat Ban. Gia ve: 410 yen. Gio mo cua: 7h30–18h00 (mua he), 8h00–17h00 (mua dong). Tu ga Okayama: xe bus hoac di bo 20 phut. Ca ba khu vuon trong Bo Ba Vuon Dep Nhat deu mo cua quanh nam va co canh sac thay doi theo tung mua rat thu vi.
Khu Vuon Noi Tieng Tai Kyoto Va Tokyo
Shinjuku Gyoen (新宿御苑, Tokyo) – Tuyet Tac Da Van Hoa Giua Long Thu Do
Shinjuku Gyoen tai trung tam Tokyo la su ket hop doc dao giua vuon Nhat Ban truyen thong, vuon Phap chinh quy va vuon Anh tu nhien tren dien tich 58,3 hecta. Noi nay tung la khu vuon duoc bao ve cua Hoang gia Nhat, chi duoc mo cua cho cong chung sau nam 1949. Noi tieng nhat la mua Sakura (thang 3–4): hon 1.000 cay anh dao cua 65 giong khac nhau no ro dong loat, tao ra canh quan huyen ao khong the quen. Gia ve: 500 yen. Gio mo cua: 9h00–16h30 (cuoi tuan den 17h30), dong cua thu Hai va cac ngay le. Di MRT: ga Shinjuku-Gyoemmae (tuyen Marunouchi), di bo 5 phut. Cam ruou trong khuon vien nhung cho phep picnic. Day la lua chon hoan hao cho ca gia dinh voi tre em.
Daitokuji (大徳寺, Kyoto) – Phuc Hop Thien Vien Voi 22 Khu Vuon Doc Dao
Daitokuji tai Kyoto la phuc hop gom 22 ngoi chua phu Zen, moi ngoi co khu vuon rieng the hien phong cach Karesansui thuan khiet khac nhau. Noi tieng nhat gom: Daisen-in – vuon nho nhung tinh te, dat toan nhung hon da nho xep thanh canh nui va suoi; Ryogen-in – vuon nho nhat Nhat Ban chi 1m x 2m, voi cay tung co thu uon luon tuong trung cho rua hoa da; Zuiho-in – khu vuon co hinh thanh gia (Thap gia giao) an mau trong bo cuc canh – mot cua hang bi mat cua nguoi yeu thich lich su Thien Chua giao tai Nhat. Hau het chi mo cua cac thang mua xuan va mua thu, gia ve tu 400–800 yen moi ngoi. Day la dia diem hoan hao cho nhung ai muon hieu sau ve triet hoc Zen qua nghe thuat vuon canh.
Nhung khu vuon an minh tai Nara, Kamakura va Nikko
Ngoai Kyoto va Tokyo, Nhat Ban con co nhieu khu vuon an minh day ve dep: Yoshikien tai Nara – khu vuon nho yen tinh nhung tinh te, mien phi cho nguoi nuoc ngoai, noi tieng voi reu xanh va ho ca koi ngay canh Vuon Huu Nara; Engakuji tai Kamakura – chua Zen co vuon reu kho tuyet dep, gia ve 500 yen; Nikko Toshogu tai Tochigi – phuc hop den dai UNESCO giua rung cay co thu, noi tu nhien chinh la khu vuon khong lo (gia ve phuc hop 1.300 yen). Khi kham pha Kyoto, dung quen ket hop trai nghiem mac kimono truyen thong – mac kimono trong cac khu vuon Nhat se tao ra nhung buc anh dep den nghen ngao.
Huong Dan Thuc Te De Tham Quan Vuon Nhat Ban
Thoi diem vang de tham vuon Nhat Ban theo mua
Moi mua mang den ve dep rieng cho vuon Nhat: Mua xuan (thang 3–5) – Hoa anh dao (Sakura) no ro – hinh anh bieu tuong nhat cua Nhat Ban. Day la mua cao diem du lich, cac vuon thuong dong duc nhat vao thang 3–4; hay den som (truoc 8h sang) de trai nghiem yen tinh hon. Mua he (thang 6–8) – Reu va duong xi bung phat tuoi tot trong am uot; it du khach hon nhung nong va mua nhieu. Mua thu (thang 9–11) – La phong do ruc ro (Koyo) tu thang 10–11 la ky quan dep chi dung sau Sakura; cac vuon nhu Ryoanji, Kenroku-en va Den Eikan-do ruc len mau do cam huyen ao. Mua dong (thang 12–2) – Kenroku-en voi he thong Yukitsuri (chong tuyet) va cac khu vuon phu tuyet trang la canh quan ma nhieu nguoi Viet chua tung thay trong doi. Neu chi duoc chon mot mua, mua xuan va mua thu duoc lua chon nhieu nhat.
Chi phi, gio mo cua va meo tiet kiem khi tham quan
Phan lon cac khu vuon Nhat Ban co gia ve rat phai chang: 200–800 yen/nguoi (khoang 30.000–130.000 dong). Mot so khu vuon mien phi nhu Yoshikien Nara (mien phi cho khach quoc te). Meo tiet kiem: (1) Mua ve lien ket (combo ticket) neu tham nhieu dia diem trong cung khu vuc; (2) Di luc sang som (7–8h) khi co anh sang dep va it nguoi; (3) Tranh cuoi tuan mua cao diem; (4) Nhieu vuon co quan ca phe va tra matcha trong khuon vien nhung gia kha cao (800–1.500 yen); (5) Check website chinh thuc truoc khi di vi mot so khu vuon dong cua theo mua. Ghep tham vuon sau do thu gian tai onsen Hakone gan nui Phu Si la ket hop hoan hao cho chuyen di Nhat thien nhien va sau sac.
Nghi thuc khi tham vuon Nhat Ban
Khi tham quan vuon Nhat Ban, hay luu y nhung dieu sau: (1) Khong bat am nhac lon hoac noi on ao – vuon Nhat la khong gian suy ngam va thu gian; (2) Khong giam len reu, bai da, hay cay coi – di dung duong mon duoc chi dinh; (3) Chup anh duoc nhung mot so khu vuon cam dung drone; (4) Khong an hay xa rac trong vuon – co khu thu gian duoc chi dinh; (5) Tat dien thoai hoac de im lang; (6) Hut thuoc chi duoc phep tai khu vuc quy dinh; (7) Voi cac vuon chua Zen: ton trong day la khong gian tam linh va mac lich su. Thong tin chi tiet hon ve vuon Nhat Ban co the xem them tai huong dan vuon Nhat Ban toan dien cua chung toi.
Nhung Dieu Du Khach Viet Thuong Ngac Nhien Khi Tham Vuon Nhat
Trai nghiem thuc te tai cac khu vuon noi tieng
Nhieu du khach Viet nghi ngo dieu gi dac biet voi vuon da kho hay reu xanh cho den khi thuc su dung truoc no. Su that la: vuon Nhat Ban khong duoc thiet ke de chup anh selfie hay nhin trong 5 phut – chung can duoc ngoi xuong, lang le quan sat 15–30 phut moi cam nhan duoc. Mot so dieu can biet: (1) Vuon reu Kokedera co co che dang ky truoc qua buu dien de han che khach – doi 2–3 tuan la chap nhan duoc; (2) Nhieu chua Zen chi mo cua gioi han vao mua thu va mua xuan; (3) Tai Ryoanji, nen den som luc 8h30 khi vuon vua mo cua de co 30 phut trai nghiem im lang truoc khi doan khach tour on ao keo den; (4) Kenroku-en rat dep vao buoi sang som khi suong van con bay tren mat ho; (5) Shinjuku Gyoen la dia diem tuyet voi cho ca gia dinh muon picnic – co the mang do an vao (cam ruou bia nhung cho phep thuc an).
Ket hop tham quan vuon vao lich trinh du lich Nhat Ban hieu qua
De tan dung toi da thoi gian, hay sap xep tham quan vuon vao buoi sang som (7–9h) ket hop voi cac dia diem gan do vao buoi chieu. Goi y lich trinh 1 ngay tai Kyoto: Sang som 7h30 – Ryoanji (truoc khi dong du khach); 9h30 – Kinkakuji (chua Vang) canh do; 11h00 – An sang tai nha hang tofu ryori gan chua; Chieu 14h00 – Daitokuji (vuon Zen); 16h00 – Nishiki Market mua qua; Toi 18h30 – Khu pho Gion ngam Geisha hoac mac kimono. Vuon Nhat Ban la dinh cao cua trai nghiem tuong phan dep de giua con nguoi va thien nhien, giua noi tam va ngoai canh – mot phong trao that su cho tam hon.
Cac Khu Vuon Kem Noi Tieng Nhung Dang Kham Pha
Adachi Museum of Art Garden (Shimane) – Khu Vuon Duoc Tap Chi My Thuat Binh Chon So 1
Vuon cua Vien Bao Tang Nghe Thuat Adachi (Adachi Bijutsukan) tai Shimane duoc tap chi Nhat Ban chuyen ve vuon canh binh chon la khu vuon dep nhat Nhat Ban lien tuc nhieu nam lien. Dieu dac biet la khu vuon nay khong cho phep vao ben trong – ban chi co the ngam qua cac o cua kinh lon trong vien bao tang, nhu nhung buc tranh song. Vien truong Adachi Zenko cho rang vuon canh chinh la hinh thuc hoi hoa bat dong, va khu vuon duoc cham soc nhu mot tac pham nghe thuat, khong phai noi de dao choi. Gia ve toan bo vien bao tang: 2.300 yen. Dia chi: 320 Furuichicho, Yasugi, Shimane. Cach di: xe bus mien phi tu ga Yasugi (10 phut). Ket hop kham pha vung Sanin – mot phan Nhat Ban it du khach nhung vo cung quy gia.
Ritsurin Koen (栗林公園, Takamatsu, Shikoku) – Vuon Lau Dai Dep Nhat Shikoku
Ritsurin Koen tai Takamatsu (tinh Kagawa, dao Shikoku) la mot trong nhung khu vuon dep nhat Nhat Ban nhung thuong bi du khach bo qua do nam o dao Shikoku it pho bien hon. Khu vuon rong 75 hecta (lon nhat trong so cac khu vuon co lich su Nhat Ban) duoc xay dung theo phong cach Chisen-kaiyu-shiki, voi 6 ho ao va 13 quai nui nhan tao duoc sap xep hoan hao. Nui Shiun phia sau lam nen (shakkei – “nuong canh”) tuyet dep. Gia ve: 410 yen. Gio mo cua: 7h00 den khoang thoi gian hoang hon (thay doi theo mua). Di tu ga Takamatsu: 10 phut bang xe bus hoac tram xe dien canh vuon. Day la vien ngoc giau an ma nhung nguoi yeu vuon Nhat that su nen tim kham pha.
Hamarikyu Gardens (浜離宮恩賜庭園, Tokyo) – Vuon Hoang Gia Ben Vinh Tokyo
Hamarikyu tai Tokyo la khu vuon hoang gia ven bien, noi bat voi su tuong phan doc dao giua ao muoi (noi ca koi boi) va toa nha choc troi hien dai bao quanh. Khu vuon rong 25 hecta tung la noi san ban cua gia dinh Shogun Tokugawa, sau nay thanh vuon hoang gia va cuoi cung duoc mo cho cong chung. Noi bat la Naka-no-shima teahouse tren ho – noi thuong phuc vu tra matcha va banh wagashi (500–800 yen). Gia ve: 300 yen. Gio mo cua: 9h00–17h00. Di MRT: ga Shiodome hoac Tsukijishijo, di bo 5–10 phut. Tu vuon co the di tau thuyen doc song Sumida den Asakusa (ve tau rieng), la trai nghiem rat dac biet.
Cau Hoi Thuong Gap (FAQ) Ve Vuon Nhat Ban
Hoi: Vuon nao tot nhat de tham lan dau tai Nhat Ban?
Dap: Voi lan dau den Nhat, Kenroku-en tai Kanazawa va Shinjuku Gyoen tai Tokyo la hai dia diem day du nhat de trai nghiem vuon Nhat Ban dich thuc. Kenroku-en cho thay tat ca cac yeu to truyen thong: ho nuoc, den da, cau go, cay thong co, va tam nhin ra thanh pho. Shinjuku Gyoen thuan tien ve vi tri ngay tai trung tam Tokyo. Voi nhung ai muon trai nghiem tam linh sau hon, Ryoanji tai Kyoto la lua chon khong the bo qua.
Hoi: Mua nao nen den tham vuon Nhat Ban?
Dap: Moi mua co ve dep rieng: mua xuan (thang 3–4) co hoa Sakura noi tieng nhat; mua thu (thang 10–11) co la phong do ky ao; mua dong co canh tuyet trang doc dao; mua he co reu xanh bung phat dep nhat. Neu chi duoc chon mot mua, mua xuan va mua thu la hai mua duoc lua chon nhieu nhat boi du khach quoc te.
Hoi: Vuon Nhat Ban co gia ve cao khong?
Dap: Gia ve rat phai chang, tu 200–800 yen (khoang 30.000–130.000 dong)/nguoi cho phan lon cac khu vuon. Mot so nhu Kokedera co phi cao hon (3.000 yen) do bao gom nghi le thien. Yoshikien Nara mien phi cho khach nuoc ngoai – tam hao phi cua cac khu vuon Nhat thuong xung dang voi trai nghiem ma no mang lai.
Hoi: Co the tham nhieu vuon trong mot ngay khong?
Dap: Co the, nhung khong nen! Vuon Nhat Ban can thoi gian de cam nhan duoc sau sac. Ly tuong la danh 1,5–2 gio cho moi khu vuon, toi da 2–3 khu trong mot ngay. Neu voi, ban co the thu nhan canh dep nhung se mat di trai nghiem yen binh ma vuon Nhat mang lai.
Hoi: Vuon Nhat Ban phu hop voi tre em khong?
Dap: Rat phu hop! Da phan cac khu vuon rong rai, thich hop de tre chay nhay vui choi. Ca koi trong ho duoc tre em yeu thich. Shinjuku Gyoen la lua chon tuyet voi cho gia dinh vi co khong gian picnic rong. Chu y: nhung khu vuon chua Zen nhu Ryoanji va Kokedera yeu cau giu yen tinh nen phu hop hon voi tre lon (tren 8 tuoi).
Hoi: Can chuan bi gi truoc khi tham vuon Nhat Ban?
Dap: Mot so diem can chuan bi: (1) Dang ky truoc cho Kokedera (qua buu dien); (2) Kiem tra gio mo cua va ngay dong cua – mot so vuon dong thu Hai; (3) Mac giay de di va quan ao thoai mai; (4) Mang theo tien mat – mot so khu vuon nho khong nhan the; (5) Tai ung dung ban do ngoai tuyen; (6) Kinh biet don gian – vuon Nhat la noi de tho gian va cam nhan, khong phai chup hinh xong la di.
Tong Ket – Vuon Nhat Ban La Di San Cua Tam Hon
Vuon Nhat Ban khong chi la nhung khu cay xanh don thuan – chung la nhung tac pham triet hoc song, noi moi vien da, moi cay co thu va moi ho nuoc deu co y nghia sau xa. Ba dieu quan trong khi tham vuon Nhat: (1) Chon dung mua de trai nghiem canh quan dep nhat; (2) Den som de tranh dong nguoi va cam nhan su yen binh duoc muu cau; (3) Danh thoi gian ngoi yen va quan sat thay vi chi chup anh roi di. Hanh trinh qua nhung khu vuon Nhat se la mot trong nhung ky uc dep de nhat trong chuyen di kham pha xu so mat troi moc cua ban – mot trai nghiem ma nhung hinh anh dep nhat tren mang cung khong the hoan toan dien ta duoc su huyen dieu cua no.